Blog

Ashtanga Vinyasa joga w teorii i praktyce

14 listopada 2019
Agnieszka Olechowska

Ashtanga Vinyasa to dynamiczna odmiana hatha jogi, której istotą jest synchronizacja oddechu z ruchem oraz płynne przejścia pomiędzy pozycjami. To bez wątpienia jeden z najbardziej wymagających stylów jogi, który przynosi niezwykle szybkie efekty. Przeczytaj, czym jest Ashtanga joga i dlaczego warto ją praktykować?

Krótka historia

Ashtanga Vinyasa to system jogi rozwinięty w latach 70 XX wieku w południowych Indiach (Mysore). Samo słowo Ashtanga oznacza ośmiostopniową ścieżkę jogi nakreśloną około 500 r. p.n.e. przez Patanjalego w Joga Sutrach. Metoda, której dotyczy ten wpis, koncentruje się natomiast tylko na dwóch ze wspomnianych stopni, a mianowicie na praktyce asan i pranajam. Założycielem nurtu Ashtanga Vinyasa był nieżyjący już Sri K. Pattabhi Jois (uczeń Tirumalai Krishnamacharyi, ojca współczesnej jogi). Obecnie linię przekazu kontynuuje jego wnuk Sharath Jois. Przez większą część roku naucza on w Instytucie KPJAYI w Mysore, a także podróżuje po Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych, gdzie praktyka Ashtangi zdobyła wyjątkowo dużą popularność.

Ogólne założenia i zasady praktyki

Cały system Ashtanga Vinyasa jogi został podzielony na 6 serii, różniących się od siebie stopniem zaawansowania.

  1. Yoga Chikitsa – pierwsza seria (podstawowa).
  2. Nadi Shodhana – druga seria (średnio-zaawansowana).
  3. Sthira Bhaga – ten termin obejmuje trzecią, czwartą, piątą i szóstą serię (zaawansowane).

Każda seria zawiera inny zestaw asan ułożonych w płynne i dynamiczne sekwencje. Pozycje w danej sekwencji są stałe i wykonywane zawsze w ściśle określonej kolejności. Uczeń wykonuje taką część sekwencji, która odpowiada jego aktualnym możliwościom. System Ashtanga ma charakter liniowy, to znaczy, że do praktyki drugiej serii przechodzi się dopiero po opanowaniu pozycji z pierwszej, itd. Według tradycji, praktykę należy powtarzać codziennie, z wyjątkiem sobót oraz dni nowiu i pełni Księżyca.

Co wyróżnia Ashtangę od innych metod jogi?

Asany tworzące sekwencje Ashtanga jogi to te same pozycje, które wykonuje się praktykując inne style. Mimo to, system Ashtanga swoim charakterem znacznie odbiega od pozostałych metod jogi. Podstawową różnicę stanowi tutaj płynne przechodzenie z jednej pozycji do następnej, czyli dynamika praktyki. Kolejna sprawa to sposób prowadzenia zajęć, w czasie których instrukcje nauczyciela ograniczone są do minimum. Dzięki temu ćwiczący całą swoją uwagę może skoncentrować na technice oddechu (ujjayi), pracy ciała w pozycji (bandha) i punktach skupienia wzroku (drishti). W ten sposób praktyka przyjmuje formę medytacji w ruchu. Ashtanga to także jedyny system jogi, który oferuje zajęcia praktyki własnej pod okiem nauczyciela, tak zwane Mysore. W czasie tego typu zajęć uczestnicy wykonują sekwencje samodzielnie, w rytmie swojego oddechu, a nauczyciel uważnie obserwuje i dokonuje potrzebnych korekt w pozycjach.

Dlaczego warto praktykować Ashtangę?

  1. Stała sekwencja sprzyja szybkiemu zapamiętywaniu pozycji, co pozwala w dużym stopniu uniezależnić się od nauczyciela i ćwiczyć samodzielnie w domu. Oczywiście nadal warto uczęszczać na zajęcia, jednak kiedy nie masz takiej możliwości, nie oznacza to zupełnej rezygnacji z praktyki.
  2. Wielokrotne powtarzanie tych samych asan sprawia, że układ nerwowy z łatwością adaptuje się do zmian i progres następuje znacznie szybciej, niż w czasie praktyki pozostałych form jogi, gdzie za każdym razem wykonuje się inne pozycje.
  3. Codzienne wykonywanie tej samej sekwencji stanowi świetny trening nie tylko dla ciała, ale także dla umysłu. Regularna praktyka pomaga wykształcić cierpliwość, zwiększa wytrwałość i samodyscyplinę, czyli cechy niezbędne w dążeniu do sukcesu.
  4. Intensywna praktyka znacznie poprawia kondycję fizyczną, wzmacnia ciało i zwiększa wytrzymałość. Na poziomie psychicznym dodaje pewności siebie, uczy jak akceptować własne ograniczenia i jak je cierpliwie, stopniowo przekraczać.

Czy Ashtanga joga jest dobra dla każdego?

Sri K. Pattabhi Jois wielokrotnie powtarzał, że każdy może praktykować Ashtanga jogę, bez względu na wiek, czy predyspozycje. To prawda, jednak moim zdaniem nie każdy będzie chciał praktykować. Metoda ta jest polecana zwłaszcza osobom, którym zależy na wszechstronnym rozwoju, nie tylko na poziomie fizycznym, ale także psychicznym. Regularna praktyka stanowi potężne narzędzie umożliwiające przejęcie kontroli nad własnym umysłem, w efekcie czego myśli i emocje przestają mieć nad nami władzę i nie zniekształcają obrazu rzeczywistości. Ashtanga, w porównaniu do innych form jogi, jest stylem wymagającym fizycznie dlatego osobiście polecam ją osobom, które lubią wysiłek i odznaczają się gotowością do wykraczania poza strefę własnego komfortu.